Song, việc đòi lại khoản tiền thuế này chưa mang lại kết quả gì, khi Cty BP khăng khăng cho rằng, đó là khoản tiền thuộc về Cty BP; trong khi các văn bản của cơ quan chức năng giải quyết vụ việc, lại như đánh đố mọi người. Tại sao? 

Thu thuế của người được... miễn thuế!

Giàn khoan Lan Tây, thuộc lô 06.1 của Dự án khí Nam Côn Sơn vốn do Cty BP đứng ra khai thác từ năm 2003 đến nay. Tại giàn Lan Tây, luôn có khoảng 30 - hơn 80 CNVN làm việc ngày đêm, bên một số chuyên gia nước ngoài. Trong 7 năm qua, các CN người VN đã ký HĐLĐ trực tiếp với nhà thầu BP và trước khi nhận lương hằng tháng từ Cty BP, họ uỷ quyền cho Cty BP trích một phần tiền thu nhập để nộp  thuế thu nhập cá nhân (TNCN) vào ngân sách nhà nước. Bất ngờ, vào khoảng tháng 5.2009, những CN người VN mới tá hoả, khi biết được một sự thật - giống như các CN người nước ngoài đang làm việc tại lô 06.1, họ phải được miễn thuế TNCN.

Không hiểu có sự nhầm lẫn hay không, suốt gần 7 năm qua, Cty BP đã trích một khoản tiền thu nhập khá lớn của tập thể người lao động (NLĐ) VN đang làm việc ở giàn khoan Lan Tây nộp cho Cục Thuế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BRVT), coi như thuế TNCN. Ước tính, tập thể CN của Cty BP đã bị trích nộp oan khoảng 18 tỉ đồng, mà lẽ ra số tiền này họ không phải nộp vì được miễn thuế. Lập tức, hàng chục CN đã gửi đơn khiếu kiện Cty BP để đòi lại khoản tiền thuế TNCN bị thu nộp... oan trong nhiều năm qua.

Tiền thuế TNCN là của... BP(?!)

Tại khoản 16.1, điều 16 của "Hợp đồng phân chia sản phẩm lô  06.1" (PSC) được ký bởi BP và các đối tác, quy định rất rõ: Nhân viên làm việc tại dự án lô 06.1 được miễn thuế TNCN. Nhưng trên thực tế, từ năm 2003 - tháng 5.2009, ngoại trừ các nhân viên người nước ngoài không phải nộp thuế TNCN, Cty BP đã liên tục trích tiền thu nhập của CN người VN để nộp thuế TNCN.

Sau khi xảy ra khiếu kiện của khoảng 35 CNVN xung quanh tiền thuế TNCN, ngày 7.5.2009, Văn phòng Chính phủ có công văn số 2902/VPCP-KTTH, truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng: "Đồng ý miễn thuế TNCN đối với thu nhập của nhân viên nhà thầu (không phân biệt là người VN hay người nước ngoài) trực tiếp làm việc tại lô 06.1".

Trên cơ sở này, ngày 10.7.2009, Tổng cục Thuế ra văn bản số 2845/TCT-TNCN, khẳng định cá nhân người VN làm việc cho Cty BP tại lô 06.1 "thuộc đối tượng được miễn thuế TNCN". Song trớ trêu, thời điểm áp dụng miễn thuế TNCN, thay vì phải tính từ năm 2003 - thời điểm PSC ra đời và quy định miễn thuế TNCN cho nhân viên làm việc tại lô 06.1 - thì Tổng cục Thuế chỉ cho phép các CN người VN được miễn thuế TNCN từ... tháng 5.2009 (?!).

Riêng Cty BP, từ năm 2008, BP đã... âm thầm, không cho CN biết để ra văn bản yêu cầu Cục Thuế tỉnh BRVT hoàn trả lại số tiền thuế TNCN mà Cty BP đã nộp từ năm 2003 - 2007.

Tuy nhiên, Cục Thuế BRVT cho rằng người VN làm việc tại lô 06.1 từ năm 2003 - 2007 không được miễn thuế TNCN (?), nên không chấp nhận hoàn trả tiền thuế cho Cty BP. Sau khi Tổng cục Thuế có văn bản 2845, Cục Thuế BRVT đã không chấp thuận yêu cầu hoàn thuế TNCN của BP, giai đoạn trước tháng 5.2009...

Với Cty BP, dù tích cực đòi Cục Thuế BRVT hoàn trả lại tiền thuế TNCN... trót nộp "hớ", khi trả lời khiếu nại của CN, vẫn một mực cho rằng PSC không miễn thuế cho nhân viên, PSC "miễn cho nhà đầu tư không phải trả thuế TNCN của nhân viên". Do đó, việc Cty BP đòi lại hàng chục tỉ đồng tiền thuế TNCN trót nộp "hớ" cho Cục Thuế BRVT, là đòi lại cho Cty BP, chứ không phải cho nhân viên. Khoản tiền này thuộc về Cty BP, không phải của CN (?!)...

Quan điểm của Cty BP thật không ổn, khi mà trên thực tế, với nhân viên người nước ngoài, Cty BP đã không trích nộp tiền thu nhập và họ đã được miễn thuế TNCN hoàn toàn. Với CN người VN, khi ký HĐLĐ  với CN, Cty BP đã cam kết: "NLĐ có trách nhiệm trả thuế TNCN... Cty BP đại diện NLĐ trong việc khấu trừ thuế thu nhập và đóng góp, trước khi chuyển tiền lương vào tài khoản cho NLĐ".

Rõ ràng, tiền thuế TNCN thuộc một phần trong tổng số tiền thu nhập của NLĐ, Cty BP chẳng qua được NLĐ uỷ quyền, thay mặt họ để nộp cho ngân sách nhà nước. Một khi cơ quan thuế thoái trả tiền thuế TNCN này, lẽ đương nhiên, khoản tiền này phải được trao lại cho NLĐ.

Điều này hoàn toàn phù hợp với quy định tại PSC, thống nhất  quy định luật pháp  và với các văn bản xác nhận của Văn phòng Chính phủ, cũng như của các cơ quan chức năng liên quan.

Song không hiểu dựa trên cơ sở nào, Cty BP một mực giành cho được khoản tiền thuế TNCN trên về cho mình; bất chấp hàng chục CN người VN bị tước đoạt hàng chục tỉ đồng.
 
Thêm vào đó, văn bản 2845 của Tổng cục Thuế - một mặt công nhận CN người VN làm việc tại lô 06.1 được miễn thuế TNCN; nhưng mặt khác, văn bản này chỉ cho phép CN được miễn thuế từ... tháng 5.2009 trở lại đây; trước đó, CN không được miễn thuế(?).

Với cách giải quyết như thế này, chẳng những đánh đố mọi người; hơn thế nữa, càng khiến NLĐ bất bình khiếu kiện Cty BP; đồng thời, Cty BP cũng không đứng yên, tiếp tục... khiếu nại Tổng cục Thuế về văn bản tréo ngoe trên.